Optie nemen op een huis of appartement: hoe werkt het?

Wie een woning wil kopen, hoort vaak dat een pand ‘in optie’ staat (soms ook ‘onder optie’ genoemd). Maar wat betekent dat precies? En kan je zelf ook een optie nemen op een huis of appartement? In dit artikel leggen we uit hoe een optie op een woning in België werkt, hoe lang ze kan duren en waar je best op let als koper. 

Wat betekent 'in optie’? 

Een optie nemen op een woning betekent dat de verkoper het pand tijdelijk reserveert voor een kandidaat-koper. Tijdens deze periode krijgt die kandidaat-koper voorrang om het pand te kopen, terwijl de verkoper het aan niemand anders verkoopt. In ruil krijgt de koper wat tijd om zijn beslissing te bevestigen. 

Een optie wordt vooral gebruikt bij de aankoop van vastgoed, zoals een huis, appartement, bouwgrond of een verhuurde woning die te koop staat. 

Hoe werkt een optie op een woning? 

Een optie op een huis of appartement is meestal een afspraak tussen koper en verkoper. Die kan mondeling gebeuren, maar wordt vaak schriftelijk bevestigd door middel van een e-mail, een document via de makelaar of een korte overeenkomst. 

Volgens ERA makelaars wordt een optie vaak gebruikt wanneer een koper bijna zeker is van zijn aankoop, maar nog een paar praktische zaken wil checken. Bijvoorbeeld: 

• bevestiging van de bank voor het krediet
• extra bezoek aan de woning
• overleg met partner of familie 

Twijfel je omdat je eerst je eigen woning wil verkopen? In dat geval kan een optie nuttig zijn. Lees meer over eerst kopen of eerst verkopen. Wie een woning wil kopen, doet er immers goed aan om zich vooraf grondig te informeren over het hele aankoopproces. 

Hoe lang kan een woning onder optie staan? 

In België bestaat er geen wettelijke termijn voor een optie op een woning. In de praktijk duurt een optie vaak enkele dagen, maar afhankelijk van de afspraken tussen koper en verkoper kan dit oplopen tot 1 à 2 weken, afhankelijk van de afspraken. 

Bij populaire woningen kan de optieperiode soms korter zijn, omdat er meerdere geïnteresseerden zijn. 

Is een optie juridisch bindend? 

In de vastgoedpraktijk wordt de term ‘optie’ vaak informeel gebruikt. Juridisch gezien gaat het meestal om een tijdelijke reservering van een woning, niet om een bindende aankoopoptie zoals bij een compromis. 

Bij een optie kan de koper met andere woorden nog beslissen om niet te kopen. Tegelijkertijd kan ook de verkoper in sommige gevallen nog afhaken. 

Daarom is het belangrijk om duidelijke afspraken te maken over de duur van de optie, de voorwaarden en wat er gebeurt wanneer de optie vervalt. 

Kan je nog bieden op een woning onder optie? 

Wanneer een woning onder optie staat, krijgt één kandidaat-koper tijdelijk voorrang. In principe worden er dan geen nieuwe biedingen behandeld zolang de optie loopt. 

Toch blijft de situatie juridisch soms flexibel. Als de optie afloopt zonder aankoop, kan de verkoper opnieuw andere kandidaten ontvangen. 

Daarom blijven makelaars vaak nog geïnteresseerden registreren zolang de verkoop niet definitief rond is.  

Wat kost een optie nemen op een woning? 

In de meeste gevallen is een optie gratis. 

Soms kan een verkoper vragen om een kleine optievergoeding. Dat gebeurt bijvoorbeeld wanneer de woning erg gegeerd is of de optie langere tijd duurt. Die vergoeding dient dan als garantie dat de koper het meent. 

Dit komt echter minder vaak voor op de Belgische vastgoedmarkt. 

Wat zijn de voordelen en nadelen van een optie? 

Een optie kan zowel voor kopers als verkopers voordelen hebben. 

Voordelen

• Extra tijd om een beslissing te nemen
• Mogelijkheid om financiering te controleren
• Zekerheid dat de woning tijdelijk gereserveerd is 

Nadelen:

• Andere kandidaten kunnen nog wachten tot de optie vervalt
• De verkoper kan in sommige gevallen toch nog van gedachte veranderen 

Het blijft belangrijk om duidelijke afspraken te maken. 

Zo werkt een optie in de praktijk 

Stel dat je een appartement bezoekt dat perfect bij je past. Je wil het graag kopen, maar je bank moet eerst bevestigen dat je krediet mogelijk is. Je kan dan met de verkoper afspreken om een optie van 5 dagen te nemen. 

Tijdens die periode blijft de woning voor jou gereserveerd en worden er geen nieuwe biedingen behandeld. 

Als je binnen die termijn beslist om te kopen, volgt meestal snel het ondertekenen van het compromis. 

Bekijk in onderstaande video het verschil tussen een optie nemen en meteen een bod uitbrengen:

Wanneer kies je beter meteen voor een bod? 

Let op: verkopers en makelaars geven vrijwel altijd de voorkeur aan een concreet bod in plaats van een optie. Een optie blokkeert immers de verkoop zonder aankoopgarantie.

Ben je zeker van je stuk? Neem dan geen optie, maar bied meteen. Daarmee voorkom je dat een andere koper ermee weg is en sta je meteen op nummer één bij de verkoper.

Meteen een bod uitbrengen en onderhandelen over de verkoopprijs is vooral slim wanneer:

• er veel interesse is in de woning
• je financiering al in orde is
• je snel wil handelen 

Moet de bank je lening nog definitief goedkeuren? Dan kan je ook gewoon een bod uitbrengen onder opschortende voorwaarde van een financiering. Zo zit je veilig én toon je aan de verkoper dat je serieus bent.

Wil je het actuele aanbod van huizen en appartementen te koop bekijken, of heb je vragen over een woning die in optie staat? Een ERA makelaar in jouw buurt geeft je graag advies.